Prezes Placek ma nadzieję, że z podobnym zapałem włoscy fani futbolu rzucą się po wyroby firmy z podkrakowskich Ochmanowic. Kalkuluje: – Z 60 mln Włochów ponad połowa to wierni fani piłki nożnej. Spośród nich trzy czwarte kibicuje trzem drużynom: Juventusowi Turyn, AC Milan i Interowi Mediolan. Jak by nie liczyć, mamy 7-8 mln potencjalnych i dobrze zmotywowanych klientów. Powinno wystarczyć, by na włoskiej ziemi strzelić gola tamtejszemu potentatowi od okien – firmie Finstral. Polacy zajmują drugie miejsce. Mają sieć własnych salonów od Alp po Sycylię, mają też piękną gwiazdę włoskiej telewizji Ninę Senicar w roli ambasadora polskiej marki. Mają też okna lepsze, choć droższe (w niektórych kategoriach aż o 30 proc.). – Chcemy wygrywać z konkurentami w Europie nie dlatego, że jesteśmy tańsi, ale dlatego, że jesteśmy najlepsi – tłumaczy Placek.

Szef Oknoplastu nie zdradza szczegółów finansowych umowy z Interem. Mówi jedynie, że negocjacje trwały blisko pół roku. Polscy spece od marketingu sportowego szacują, że portfel Placka schudł o 2-3 mln euro. To koszt wejściówki do ekskluzywnego grona pięciu „top sponsorów" Interu, obok takich gigantów jak Volvo, Pirelli, operator telefonii komórkowej TIM czy sieć salonów Spa Trentino. Takiej wejściówki nie wywalczyły m.in. Alitalia, Samsung ani serwisy bukmacherskie. – To nie była tylko kwestia pieniędzy. Do sponsorowania Interu zawsze ustawia się kolejka firm. Massimo Moratti, prezes i właściciel klubu, sam dobiera sobie towarzystwo – mówi Placek.

Moratti – duży akcjonariusz i jeden z głównych menedżerów koncernu Pirelli – rezerwuje dla swojej firmy miejsce na koszulce piłkarzy. Logo polskiej firmy pojawi się na bandach wokół boiska na gigantycznym mediolańskim stadionie San Siro, na tablicach przy wyjściu z szatni i na wszystkich marketingowych materiałach klubu. Gwiazdy Interu zobaczymy też w reklamach produktów krakowskiej firmy.

Szum w szparze

Skąd się wziął sukces Oknoplastu? Biznes zbudował ojciec Mikołaja Placka – Adam. Gdy PRL się walił, postanowił wziąć los we własne ręce. Spacerując po Krakowie w jakąś jesienną sobotę, zwrócił uwagę na to, jak wielu ludzi uszczelnia okna w mieszkaniach, zatykając przed zimą szpary watą czy przyklejając gąbkowe uszczelki. A gdyby tak zrobić okna bez szpar? Z podobnych obserwacji w Polsce rodziła się branża producentów okien. W latach 90. wszyscy zaczynali na poziomie przydomowego warsztatu od rozbierania na części okien zachodnich marek i kopiowania ich rozwiązań. Biznes był prosty – wystarczało zamówić z Niemiec sześciometrowe belki z profili PCW, pociąć je i okleić drewnopodobną folią, wstawić szybę i uszczelki. Tysiące warsztatów biło się o klienta, obniżając ceny. Adam Placek wolał spijać śmietankę, sprzedając produkty wyższej klasy.

– Zawsze stawiam się po stronie klienta. Mogę zapłacić za produkt dużo więcej, o ile zostanę bardzo dobrze obsłużony. Przy tym nie chcę się czuć jak anonimowy numer. To moja filozofia – zwierzał się dziennikarzom. Biznesowe poradniki pełne są podobnych mądrości, ale Placek wiedział, jak teorię zmienić w pieniądz. Zamiast walczyć z konkurencją o półkę w markecie budowlanym czy przekupywać hurtowników rabatami, zaczął budować sieć własnych salonów. Sprzyjała mu specyfika rynku. Większość okien w Europie produkuje się na wymiar, pod konkretne zamówienie, tak żeby pasowały do otworu w murze. Między innymi dlatego rynku okien nie przejęli Chińczycy. Byliby w stanie zarzucić rynek tanim towarem, ale kto by potem się bawił w dopasowywanie okien do otworu w ścianie! Każdy woli przyjść do salonu, zamówić okna w dowolnym rozmiarze i kolorze, dobrać klamki, zafundować sobie antywłamaniowe okucia albo przeciwsłoneczne szyby i za trzy-cztery tygodnie odebrać gotowy produkt. Oknoplast produkuje takich okien milion rocznie.

Rodzinny tandem

Oknoplast to firma rodzinna, ale Mikołaj Placek to nie malowany prezes, któremu tata dał się pobawić dużą zabawką. Gdy ojciec zakładał biznes, Mikołaj miał 12 lat. Od początku było wiadomo, że prędzej czy później przejmie stery firmy. Najpierw w hali produkcyjnej poznawał szczegóły budowy okien, potem w dziale finansowym dowiedział się, jak robić na tym biznes. Zajmował się marketingiem i reklamą produktów. W 2007 r. przejął zarządzanie całym rodzinnym przedsięwzięciem, a ojciec przeszedł do rady nadzorczej. Trzy lata później otrzymał nagrodę w konkursie „Przedsiębiorca roku" firmy doradczej Ernst & Young.

Średniego wzrostu brunet w czarnej designerskiej marynarce ostrożnie waży słowa, opowiadając o rozwoju firmy. Gdy w maju 2004 r. Polacy fetowali wejście do Unii Europejskiej, Adam i Mikołaj Plackowie obmyślali swoje wejście z produktami na rynki krajów Wspólnoty. Zaczęli od Słowacji, tradycyjnego poligonu polskich firm o europejskich ambicjach – rynek bliski i niewielki, na którym stosunkowo niedużym kosztem można zebrać nowe doświadczenia. Tam przetestowali swoją marketingową strategię – budowanie pozycji ogłoszeniami w opiniotwórczych tygodnikach i angażowaniem znanych postaci do roli ambasadorów marek. Rok później Oknoplast wskoczył do Niemiec. Za Odrą wielu polskich przedsiębiorców połamało już sobie zęby. – Niemcy to zakupowi patrioci. Wybierając produkty ze Wschodu, oczekują bardzo niskiej ceny – opowiada szef krakowskiej firmy.

Oknoplastowi nie wystarczyły reklamy w „Spieglu" ani nawiązanie przyjaznych stosunków ze stowarzyszeniami majstrów i rzemieślników budowlanych. Firma musiała zmienić strategię – dziś działa tam pod marką Konzern Fenster. Może w piłkarskim żargonie nazwano by to faulem, ale nie był to jedynie chwyt marketingowy. Polskie okna powstawały z aluminiowych profili niemieckiej firmy Veka.

Uczeń prześcignął nauczyciela

Plackom sprzyjało szczęście – weszli na rynek naszego sąsiada akurat wtedy, gdy w Niemczech ruszyły wymuszone walką o zmniejszenie emisji CO2 programy termomodernizacyjne. Co roku niemiecki rząd wydawał po kilkadziesiąt miliardów euro na dopłaty przy ocieplaniu budynków – w tym wymiany okien i drzwi. – Trafiliśmy w dziesiątkę. To, co dla Niemców było wielkim osiągnięciem, dla Oknoplastu było już standardem – jak pięciokomorowe profile, z których buduje się ramy okienne, czy zespolone szyby z dużo niższym współczynnikiem przenikalności ciepła. Wszystko to sprawia, że okno jest bardziej energooszczędne – opowiada Placek.

Odnieśli sukces – nie mają może takiej pozycji jak we Włoszech, ale jednak udało się Niemców przekonać, że Konzern Fenster to coś w rodzaju budowlanego Mercedesa – jakość, za którą warto zapłacić więcej. I pomyśleć, że jeszcze 20 lat temu pobieraliśmy u Niemców nauki! A w tym czasie polskie firmy z kopciuszka zmieniły się w potentatów. Równie skuteczne za Odrą są: pomorski Drutex Leszka Gierszewskiego albo działający w pokrewnej branży okien dachowych Ryszard Florek i jego Fakro. Kiedy wchodziliśmy do Unii Europejskiej, nasze firmy wyeksportowały stolarkę budowlaną za blisko 315 mln euro – w zeszłym roku za 890 mln euro, z czego na okna plastikowe przypadło aż 425 mln euro. Dla porównania – niemieccy producenci wyeksportowali w 2010 r. okna z PCW za 360 mln euro.