Następnego dnia moderator republikańskiej teledebaty, John King z CNN, zaczął od pytania na temat wywiadu i stał się cud. Komentatorzy przecierali oczy, nie wierząc w to, co słyszą i widzą. Gingrich tak odwrócił kota ogonem, że King – wybuczany przez publiczność – odpuścił, a Newt dostał owację na stojąco. Jak tego dokonał? ABC reklamowało wywiad przez kilka dni, więc miał dużo czasu, by przygotować odpowiednią ripostę.Przećwiczył niesmak przechodzący w oburzenie, a następnie złość na prezentera „liberalnych mediów", które nie wahają się grzebać w rynsztoku, by ułatwić reelekcję Obamie. Pod koniec gniewnej tyrady w oczach Gingricha błyszczała autentyczna nienawiść. Był swój.

Główny problem Mitta Romneya polega na tym, że nie dorównuje Gingrichowi talentem aktorskim. Owszem, z jego ust coraz częściej padają jątrzące słowa o socjalistycznym prezydencie i spisku elit, ale w oczach nie ma tej nienawiści, którą potrafi wykrzesać z siebie Gingrich. Najzabawniejsza była puenta. Kandydat stwierdził, że tego typu „obmierzłe pytania zniechęcają uczciwych ludzi, naprawdę kochających ojczyznę, do ubiegania się o stanowiska publiczne". Innymi słowy, Gingrich tak kocha ojczyznę, że zdecydował się wystawić na ciosy poniżej pasa zadawane przez obleśnych dziennikarzy służących elicie. To nie pierwsza wypowiedź Gingricha świadcząca o braku dystansu do własnej osoby. Sztab Romneya opublikował niedawno broszurkę „Górnolotne myśli Newta Gingricha na przestrzeni lat”. Czytamy w niej, że zaledwie miesiąc temu kandydat stwierdził: „Uważam się za postać epokową”. W 1985 r. jako szeregowy doradca Reagana oświadczył: „Chciałbym kierować ruchami planety i robię to! Reprezentuję prawdziwą władzę”.

Przed objęciem stanowiska przewodniczącego Izby Reprezentantów zadeklarował: „Przede wszystkim: jestem kwintesencjąrewolucjonisty". Trudno wyobrazić sobie mniej rewolucyjne zajęcie niż szef izby niższej, ale Gingrich ma upodobanie do takich oksymoronów. W końcu wymyślił określenie „konserwatywna rewolucja”. A porównywał się „na przestrzeni lat” m.in. do: Abrahama Lincolna, Margaret Thatcher, Charles’a de Gaulle’a, Thomasa Edisona, braci Wright, „króla wikingów” i Mojżesza. Ale ironia broszurki Romneya to jak rzucanie grochem o ścianę. Prawe skrzydło republikanów żąda prostych odpowiedzi na proste pytanie: kto za tym stoi? Poczucie humoru i rzeczywistości jest mu obce.

Oralny modus operandi

Gingrich zmusił do rozwodu pierwszą żonę, Jackie Battley, w roku 1980. Dochodziła wtedy do siebie po operacji raka macicy i lekarze nie wiedzieli: umrze, wyzdrowieje czy przez lata wymagać będzie opieki. Skarbnikowi swojej kampanii powiedział, że „nie jest wystarczająco ładna na żonę prezydenta". Miał już wtedy romans z młodszą o dziewięć lat Marianne Ginther. Pobrali się w 1981 r., a dwanaście lat później Gingrich zaczął sypiać z podwładną – młodszą o 23 lata urzędniczką Izby Reprezentantów Callistą Bisek. Gdy dowiedział się, że Marianne jest ciężko chora, zamiast „małżeństwa otwartego” zażądał rozwodu. Podczas romansu prowadził nagonkę na Clintona oskarżonego o składanie fałszywych zeznań w kwestii romansu ze stażystką. To Gingrich doprowadził do zatwierdzenia przez izbę niższą artykułów impeachmentu. Prezydenturę uratował wtedy Senat.

Romans nie przeszkadzał Newtowi w uwodzeniu innych kobiet. Melanie Griffith wspomina, że w czasie zwiedzania Kapitolu nie mogła się odczepić od nachalnego lidera republikanów. Spytał ją między innymi, czy „chciałaby zobaczyć jego dinozaura?". Na biurku w gabinecie Gingricha faktycznie stała wówczas figurka tyranozaura, lecz aktorka jest przekonana, że nie o tego dinozaura chodziło. Anne Manning, kochanka Newta z roku 1978, kiedy walczył o fotel na Kapitolu pod hasłem „Pozwól naszej rodzinie reprezentować twoją”, powiedziała „Vanity Fair”: „Uprawialiśmy seks oralny. Preferował taki modus operandi, bo w razie czego mógł powiedzieć: nigdy z nią nie spałem”. Trudno ocenić, czy Gingrich jest tylko hipokrytą, czy też uważa, że wobec jednostki tak wybitnej jak on należy stosować inne kryteria oceny niż w przypadku zwykłych śmiertelników.

Hipokryzja polityków jest odzwierciedleniem hipokryzji społeczeństwa. Rozwodzi się ponad połowa amerykańskich małżeństw, ale rozwodnicy mają poczucie wstydu zakorzenione w protestanckiej tradycji. Przed 1970 r. sąd mógł unieważnić małżeństwo tylko w przypadku popełnienia przez jedną ze stron przestępstwa lub „grzechu cudzołóstwa bądź porzucenia". Nowy Jork zalegalizował rozwód „za obopólną zgodą” dopiero w 2010 r.! Wiele stanów nadal traktuje zdradę małżeńską jak przestępstwo. W Michigan teoretycznie grozi za nią dożywocie, w Wisconsin 3,5 roku więzienia, w Maryland grzywna 10 dolarów. Kodeks karny Nowego Jorku uznaje zdradę za wykroczenie kategorii B, czyli takie samo jak uprawianie seksu analnego, wypisanie czeku bez pokrycia, korzystanie z usług prostytutki, publiczne obnażenie genitaliów czy rzucanie śmieci na ulicę. Według kodeksu wojskowego posiadanie kochanki(a) stanowi zbrodnię. Nieżyciowe przepisy odzwierciedlają przepaść, jaka dzieli tradycyjną purytańską etykę od praktyki. Statystyki mówią, że małżonków zdradza połowa Amerykanów i 38 proc. Amerykanek. Liczba skandali z udziałem polityków wskazuje, że nie odstają od średniej. Jak radzą sobie z tym bagażem? To proste. Wyrażają skruchę, proszą żonę i Boga o wybaczenie, długo się modlą i uzyskują rozgrzeszenie.

Mamy Obamy

Z badań opinii publicznej wynika, że Amerykanie chętniej wybaczają politykom, którzy przyznają się do zdrady niż brnącym w zaprzeczenia. Przyczyną dymisji nowojorskiego kongresmana Anthony’ego Weinera, który stracił posadę pół roku temu, nie było posłanie pięknej nieznajomej fotki własnego krocza. Naraził się wyborcom, kłamiąc, że nic nie wysyłał. Kiedy Clinton w końcu wyznał grzechy, kraj odetchnął z ulgą, bo naprawdę przykro było patrzeć, jak miota się przyparty do muru. Kiedy odchodził ze stanowiska, popierało go 75 proc. obywateli. Demokratyczny kongresman Barney Frank przyznający się do homoseksualizmu wygrał wybory mimo ujawnienia, że korzystał z usług męskiej prostytutki. „Gdyby się okazało, że polityk bije żonę, wyborcy mogliby mu nie wybaczyć. Ale to, czy uprawia seks małżeński, czy pozmałżeński, przestało mieć znaczenie" – uważa Frank.

Sondaże wskazują, że występki erotyczne traktowane są bardziej wyrozumiale niż machlojki finansowe czy wykorzystywanie stanowiska dla własnych korzyści. Gingrich tymczasem zarobił blisko 2 mln dolarów jako lobbysta korporacji Freddie Mac, po czym – na trasie kampanii – oskarżał ją o wywołanie kryzysu finansowego. Kongresowa Komisja Etyki za nielegalne korzystanie z funduszy wyborczych i fałszywe zeznania ukarała go grzywną 300 tys. dolarów i naganą – pierwszą w historii udzieloną szefowi izby. Takich trupów w szafie ma on znacznie więcej. Jego radykalizm jest niestrawny dla wyborców środka, a moralizatorstwo stoi w sprzeczności z życiorysem. Nawet gdyby zdołał przekonać do siebie większość mężczyzn, szlaban postawią mu panie.

Obama – podobnie jak Clinton – buduje program polityczny oparty na sprawach drobnych, ale dla kobiet ważniejszych niż wielkie słowa o redukcji deficytu w imię szczęścia wnuków. Mierzy w matki. I nie chodzi o matki czarnoskóre – co imputuje Gingrich prezydentowi w zawoalowanych rasistowskich atakach. Te głosują na demokratów od zawsze. Obama ma po swojej stronie soccer moms – zamężne przedstawicielki białej klasy średniej. Prezydent sprzeciwił się cięciom wydatków na edukację, a w orędziu o stanie państwa zaproponował m.in., by stany wprowadziły obowiązek szkolny do chwili zdania matury lub ukończenia 18 lat, stanął w obronie nauczycieli, chce poprawić poziom nauczania. Programy edukacyjne już dawno przestały być uznawane za wymysł liberałów. Gingrich, który w połowie lat 90. pod pozorem ratowania budżetu chciał obciąć dotacje dla telewizji publicznej PBS, ze zdziwieniem odkrył, że jest znacznie mniej popularny niż Wielki Ptak z „Ulicy Sezamkowej".

W 2008 r. większość ojców opowiedziała się za Johnem McCainem, a większość matek zaufała czarnoskóremu demokracie. Według sondaży nadal mu ufają. Wierzą, że to on, a nie republikanie, naprawi budżet, nie pozbawiając Amerykanów pomocy w chwilach życiowych niepowodzeń. Uważają, że zadba o wykształcenie dzieci i obroni wartości rodzinne. Tak, właśnie wartości rodzinne, które sprzątnął sprzed nosa spadkobiercom Ronalda Reagana.

Autor jest korespondentem Radia Zet