1. Październik 2011 r., Warszawa. Media trąbią o polskim ruchu „oburzonych". To młodzi ludzie, którzy chcieliby podkopać system. Mówią: państwo się nie sprawdziło. Nie wie, co robić z kryzysem. Ruch wychodzi na ulice. Konkretnie na jedną, warszawską. Na krótko. W marszu idzie kilkaset osób. Ktoś niesie transparent „Jesteśmy wkurwieni". Zaraz potem ruch umiera.

Koniec stycznia 2012 r. Internauci protestują przeciwko podpisaniu przez rząd umowy ACTA. Inaczej niż warszawski ruch z października – wyprowadzają na ulice ludzi w całej Polsce. Młodzi uważają, że zagrożenie dla internetu jest jak zagrożenie życia. Rząd i tak podpisuje ACTA. Ktoś żartuje: – Mamy pecha. Teraz nie ma wyborów. Przez następne cztery lata nie potrzebują internautów. Ale to nieprawda. Nikt nie wie jeszcze, jak bardzo wystraszą rząd.

Ale internauci wyczytują zagrożenie cenzurą w imię walki z piractwem. Jeden z najbardziej kontrowersyjnych przepisów przewiduje „możliwość wydania przez swoje właściwe organy dostawcy usług internetowych nakazu niezwłocznego ujawnienia posiadaczowi praw informacji wystarczających do zidentyfikowania abonenta, co do którego istnieje podejrzenie, że jego konto zostało użyte do naruszenia". Mówiąc wprost: internauci będą inwigilowani za podesłanie znajomym linka ze śmiesznym filmikiem z YouTube. Albo za ściągnięcie z sieci filmu.

Czwartek, 26 stycznia. – Przeraziło mnie to. Początkowo niezbyt interesowałem się tematem związanym z ACTA. Teraz siedzę trzeci dzień przy komputerze i zagłębiam się we wszystkie informacje, jakie znalazłam. Jestem podłamana – opowiada 20-letnia Agnieszka, studentka filozofii z Warszawy. – Dla mnie to komuna. Ktoś chce decydować za mnie. Jej chłopak Rafał: – Dla polityków oburzeni internauci skamlający o jakichś abstrakcyjnych sprawach to dzieci, które trzeba jakoś uspokoić. Powciskać trochę kitu, niech dadzą spokój, do wyborów daleko. Uspokoją się i zapomną. Tak robią nas w balona.

3. Kanadyjczyk Don Tapscott w książce „Cyfrowa dorosłość: jak pokolenie sieci zmienia nasz świat" nazywa ich pokoleniem sieci, Net Generation. Internet jest dla nich tak samo naturalny jak dla ich rodziców analogowy telefon z tarczą do wykręcania numerów. Net Generation ma inny kod niż „analogowi". Nie wierzy na słowo. Sprawdza.

Filip Janur, student z Wrocławia, jeden z organizatorów demonstracji, polityką się nie zajmuje. – Ale nie mogę się zgodzić na to, że rząd działa za naszymi plecami. I pozwolić na cenzurowanie internetu – mówi. – Razem ze znajomymi skrzyknęliśmy się na Facebooku. W naszych czasach jest prościej niż w latach 70., nie trzeba chodzić po domach, żeby wyciągnąć ludzi na ulice.

Krzysztof Gonciarz, krakowianin, od kilku lat prowadzi serwis poświęcony grom komputerowym. 27 lat, modne oprawki, dobra polszczyzna. Absolwent kulturoznawstwa. Żyje z wiedzy o wirtualnym świecie. Jest ekspertem, publikuje książki na temat gier komputerowych. Jego film z odezwą przeciwko ACTA na YouTube w ciągu paru dni ogląda prawie 300 tys. osób. Gonciarz mówi: – Każdy twórca kontentu internetowego, każdy użytkownik, może pomóc sprawić, że ktoś na górze pójdzie po rozum do głowy i zrozumie, że to jest narzucanie internetowi starego systemu, który już dawno upadł. Wieść o proteście szybko się rozchodzi.

Z archaicznego, bo pochodzącego sprzed siedmiu lat socjologicznego raportu „Biała księga młodzieży polskiej" można się dowiedzieć, że aż 77 proc. młodych ludzi poszukuje informacji w internecie. Najrzadziej szukają jej w telewizji.

4. Negocjacje w sprawie ACTA kończą się jesienią 2011 r. To, że Polska ma podpisać porozumienie 26 stycznia w Tokio, trafi do opinii publicznej tydzień przed podpisaniem. Wtedy się zaczyna. Sobota, 21 stycznia. W kilku szybkich ruchach internauci ośmieszają rząd: prostymi atakami generującymi ruch w sieci blokują kilka witryn. Ujawniają idiotyczne hasła rządowych zabezpieczeń. Pokazują, że kancelaria premiera nie radzi sobie z atakami, a rzecznik rządu ściemnia.

Piotr Baranowski z internetowego Radia Kwejk, które włączyło się do protestu: – Poszła lawina. Doszło do tego, że w niektórych serwisach zorganizowano sondy z pytaniem, jakie strony powinno się zablokować. Baranowski 27 lat, studiuje dziennikarstwo w Poznaniu, wcześniej współpracował z biurem poselskim Marka Siwca z SLD.

Burza rozpętuje się w internecie i w realu. Na ulicach, od Gorzowa Wielkopolskiego po Kielce, 25 stycznia demonstrują tysiące młodych. Wychodzą z transparentami „Obywatelu, rząd ma cię w dupie", „Lepsza w sieci baba goła niż w realu rząd matoła", „Donald, matole, skąd będziesz ściągał pornole?”. W Sopocie pod dom Donalda Tuska idzie więcej demonstrantów niż w grudniu pod willę Wojciecha Jaruzelskiego. Mają transparent: „Zabraliście nam stocznie, porno nie oddamy”. W Kielcach dochodzi do zamieszek, policja zatrzymuje 16 osób. Na manifestację w Krakowie przychodzi 15 tys. ludzi. W Gdyni do protestujących wychodzi prezydent miasta, Wojciech Szczurek. Na hasło „Kto nie skacze, ten z Platformą” zaczyna skakać razem z demonstrantami.

Krzysztof Gonciarz: – Zostaliśmy sprowokowani. Nikt z nami wcześniej nie rozmawiał, ACTA nie było szeroko konsultowane. Najpierw Paweł Graś popełnił gafę. Internauci takich potknięć nie wybaczają. To nakręciło atmosferę. Swoje dołożył też Radosław Sikorski, kpiąc z hakerów. Ponad 100 tys. ludzi na ulicach manifestuje przeciwko podpisywaniu przez Polskę traktatu. Politycy w telewizji: młodzi ludzie nic nie rozumieją. Są manipulowani.

5. Motorem protestów są blogerzy. Młodzi, dwudziestokilkuletni. Czwartek, 26 stycznia. Krzysztof Gontarek prowadzi Dziennik Internautów. Jako jeden z pierwszych pisał o planie podpisania ACTA. Absolwent marketingu i anglistyki w Płocku. W Warszawie pracował jako broker, teraz utrzymuje się z prowadzenia Dziennika Internautów. Mówi: walka z ACTA to kłoda rzucona pod nogi wielkim korporacjom: – Prace nad ACTA były toczone w ukryciu. Na kształt dokumentu wpływały korporacje, a zwykli internauci nie mieli nic do powiedzenia.

Pod koniec stycznia przeciwko ACTA protestuje pół Europy. Ale tylko w Polsce internauci wychodzą na ulice. Jak to możliwe, że jedna umowa wzbudza tak żywiołową reakcję elektoratu PO – młodych, wykształconych, z dużych miast? Pytanie, czy ci, którzy oburzyli się na ACTA, to w ogóle czyjś elektorat.

25 stycznia. Na pierwszą polską demonstrację pod warszawską siedzibę Komisji Europejskiej przy ul. Świętokrzyskiej przychodzą młodzi i wykształceni, z zupełnie różnych bajek: kibice Legii, studenci Uniwersytetu Warszawskiego, anarchosyndykaliści, trockiści, palikociarze, czytelnicy „Wyborczej" i „Gazety Polskiej". Obok lewaków stoi grupa Młodzieży Wszechpolskiej. Ale to tylko część obrazka. Jeden z najwybitniejszych polskich hakerów (umawiamy się, że pozostaje anonimowy) mówi: – To niezgoda na to, że ktoś zabierze internautom możliwość kradzieży.

6. Demonstracja jest dziwna. Nikt nie wygłasza przemówień. Manifestanci tylko skandują. W tłumie próbuje się lansować Janusz Palikot z Anną Grodzką (głos z tłumu: – Ten pajac musi się wpierd..... na każdą demonstrację). Kiedy do megafonu dorywa się Janusz Korwin-Mikke, zostaje wygwizdany. Tłum skanduje. – Kto nie skacze, jest za ACTA!

Demonstranci ze Świętokrzyskiej, od kiedy nauczyli się czytać, są podłączeni do internetu. Mają inne żarty, inne zachowania niż starsze, „analogowe" pokolenia. Inaczej się komunikują. Fachowcy od sieci mówią o „multitaskingu" – „cyfrowi” potrafią używać kilku narzędzi internetowych jednocześnie, komunikować się i pracować, słuchać ściągniętych z sieci plików i nieźle się bawić. „Cyfrowi” potrafią pracować nad skomplikowanym wykresem w Excelu, tkwiąc na Gadu-Gadu i Facebooku. Tradycyjne media dla „cyfrowych” są passé. Dla tradycyjnych mediów internauta to ktoś z gazetowego opisu z lat 90.: młody, znający angielski, którego od ciągłego siedzenia boli kręgosłup, blady, oczy przekrwione.

Grzegorza Marczaka nie boli kręgosłup. Jest jednym z bardziej aktywnych rewolucjonistów, blogerem (pisze o internecie i nowych technologiach): – Wieść, że rząd zamierza w ciągu tygodnia podpisać ACTA, wywołała w sieci efekt kuli śnieżnej. Ale główne media zainteresowały się sprawą dopiero, gdy banda gówniarzy zaatakowała strony rządowe.

7. Internetowe Radio Kwejk relacjonuje protest od początku. Po kilku dniach jest jednym z jego koordynatorów. Piotr Baranowski z Kwejka: – Ci, którzy założyli przeciwko ACTA fan page na Facebooku, byli zaskoczeni własną popularnością. Dlatego ich wsparliśmy. Nie nakręcamy internautów. Po prostu dużo mówimy o ACTA. O co walczymy? Jedni walczą o możliwość ściągania ulubionego serialu, inni o wolność słowa. Rację mają ci drudzy. Dla „cyfrowych" posłuszeństwo wobec ACTA oznacza rezygnację ze stylu życia i zwycięstwo korporacji.

Grzegorz Marczak opowiada, jak buntownicy sprawdzają władzę. O potiomkinowskiej wiosce KPRM na Facebooku, skąd zniknęło 5 tys. wpisów przeciwnych ACTA: – Premier mówi, że nie ma mowy o cenzurze w ACTA. Ale rząd już teraz stosuje cenzurę. Ze swojej strony usuwa komentarze. Tłumaczy, że większość z nich była wulgarna. Na 7 tys. wpisów tylko 2 proc. było niecenzuralnych. Równocześnie aż 53 proc. głosów stanowiło krytykę rządu za ACTA.

Piątek, 27 stycznia, rano. Od kilku dni w internecie trwa akcja zbierania podpisów przeciwko podpisaniu ACTA. Grzegorz Marczak: – Chcemy pokazać rządowi, że jesteśmy na tyle silni, żeby zebrać 500 tys. podpisów. OK, to podpisy wirtualne, nie umożliwią złożenia obywatelskiego projektu ustawy, ale pokażą skalę zjawiska.

8. Choć w protestach jest mnóstwo niewiedzy i przesady, to dla internautów są jak lekcja wychowania obywatelskiego. I lekcja tego, co się dzieje z każdą rewolucją. Bo na Facebooku od razu zaczynają działać śmieciowe fansite’y. Fansite na kilkadziesiąt tysięcy osób to na rynku parę tysięcy złotych. Mówiąc wprost: ACTA się dobrze sprzedaje. Walka z ACTA jest cool. Jest w cenie. Wielu ludzi próbuje w sieci zrobić na tym pieniądze. Klonują fałszywe fansite’y. W sieci sprzedają koszulki z maskami Anonymous i same maski.

W sieci trwa rywalizacja o to, kto będzie uznany za lidera protestu. Wielu chce być Spartakusem. Jedni hakerzy sprzedają policji innego, który włamał się na strony KPRM. Jeden z najwybitniejszych polskich hakerów: – Do niedawna byłem niezdecydowany w sprawie ACTA. Teraz jestem za podpisaniem. Głupio byłoby mi być Polakiem, gdyby się okazało, że grupa dzieci prostymi atakami w sieci może wywrzeć presję na polskim rządzie i dyktować mu, co ma robić.

9. Tyle rzeczywistość wirtualna. W rzeczywistości realnej i urzędowej trwa robienie dobrej miny do złej gry. „Analogowi" za nic nie przyznają się do klęski. Jeden ministeropowiada w radiu, że chciał się podać do dymisji. Drugi, w telewizji, że z ACTA jest wszystko w porządku. Za kulisami, w policji, ABW i kancelarii premiera, trwają gorączkowe narady, jak się bronić przed atakami z sieci. Powstaje nawet zespół do spraw ochrony portali rządowych. Internauci żartują, że na razie zespół nie ma strony w internecie, bo boi się ataku.

Piątek, 27 stycznia, południe. Donald Tusk wychodzi do dziennikarzy w Sejmie. Mówi: – Jeśli będą opinie uznające, że ACTA zagraża wolności, to umowa nie zostanie ratyfikowana. Zapowiada również konsultacje społeczne i wnikliwe przebadanie umowy. To znaczy: teraz przeanalizuje to, co sam przeanalizował i podpisał. Oburzeni wygrywają. Na razie.

Krzysztof Gonciarz: – ACTA broni starego systemu. To zderzenie nowoczesnych technologii z tymi, którzy nie dojrzeli do tego, by je stosować.